Shloka 7
Udyoga Parva, Adhyāya 72 — Bhīmasena’s counsel on conciliation and Duryodhana’s disposition
न पर्यायो$स्ति यत् साम्य॑ त्वयि कुर्युविशाम्पते । बलतवत्तां हि मन्यन्ते भीष्मद्रोणकृपादिभि:
yudhiṣṭhira uvāca | na paryāyo 'sti yat sāmyam tvayi kuryur viśāmpate | balavattāṃ hi manyante bhīṣma-droṇa-kṛpādibhiḥ ||
యుధిష్ఠిరుడు పలికెను—ఓ ప్రజానాథా, వారు నిన్ను సమానంగా గౌరవించి సంధి చేసుకునే మార్గం లేదు. భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కృపుడు మొదలైనవారు వారి పక్షంలో ఉన్నందున, వారు తమను నీకన్నా బలవంతులమని భావిస్తున్నారు. అందుచేత న్యాయమైన వాటా కూడా ఇవ్వరు; న్యాయసమ్మత శాంతి దుర్లభం.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
A just peace requires willingness to recognize the other side’s rightful claim; when pride is reinforced by perceived military advantage and powerful allies, equitable settlement becomes impossible, making conflict more likely despite ethical preference for peace.
In the lead-up to war, Yudhiṣṭhira assesses the prospects of a fair compromise and concludes that the opponents will not agree to parity, because they feel emboldened by eminent warriors—Bhīṣma, Droṇa, and Kṛpa—standing with them.