Shloka 5
Udyoga-parva Adhyāya 64: Arjuna’s Instruction to Sanjaya
Message to the Kuru Assembly
Devanagari script
सर्वशस्त्रभृतां श्रेष्ठ मेरें शिखरिणामिव । युधि गाण्डीवधन्वानं को नु युध्येत बुद्धिमान्,जैसे पर्वतोंमें मेरु श्रेष्ठ है, उसी प्रकार समस्त शस्त्रधारियोंमें गाण्डीवधारी अर्जुन श्रेष्ठ है। भला कौन बुद्धिमान् मनुष्य रणभूमिमें उसके साथ जूझनेका साहस करेगा?
Translation
పర్వతాలలో మేరువు శ్రేష్ఠమైనట్లే, సమస్త శస్త్రధారులలో గాండీవధారి అర్జునుడు శ్రేష్ఠుడు. అటువంటి వాడితో యుద్ధరంగంలో ఎవడు బుద్ధిమంతుడు పోరాడగలడు?
Word by Word
सर्वof all
सर्व:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Genitive, Plural
शस्त्रweapons
शस्त्र:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशस्त्र
FormNeuter, Genitive, Plural
भृताम्of the bearers (holders)
भृताम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभृत्
FormMasculine, Genitive, Plural, कृत्-प्रत्यय: क्विप् (भृत् = bearer), gen.pl. भृताम्
श्रेष्ठःbest, foremost
श्रेष्ठः:
Karta
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ
FormMasculine, Nominative, Singular
मेरुःMeru (mountain)
मेरुः:
Karta
TypeNoun
Rootमेरु
FormMasculine, Nominative, Singular
शिखरिणाम्of the peak-bearing ones (mountains)
शिखरिणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशिखरिन्
FormMasculine, Genitive, Plural
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
युधिin battle
युधि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुध्
FormFeminine, Locative, Singular
गाण्डीवGāṇḍīva (Arjuna's bow)
गाण्डीव:
TypeNoun
Rootगाण्डीव
FormNeuter, N/A, N/A
धन्वानम्bowman, archer
धन्वानम्:
Karma
TypeNoun
Rootधन्वन्
FormMasculine, Accusative, Singular
गाण्डीवधन्वानम्the Gāṇḍīva-bow archer (Arjuna)
गाण्डीवधन्वानम्:
Karma
TypeNoun
Rootगाण्डीवधन्वन्
FormMasculine, Accusative, Singular, गाण्डीवस्य धन्वा/धन्वान् = गाण्डीवधन्वान् (षष्ठी-तत्पुरुष)
कःwho?
कः:
Karta
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine, Nominative, Singular
नुindeed, then (emphasis)
नु:
TypeIndeclinable
Rootनु
युध्येतwould fight
युध्येत:
TypeVerb
Rootयुध्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Ātmanepada
बुद्धिमान्wise, intelligent
बुद्धिमान्:
Karta
TypeAdjective
Rootबुद्धिमत्
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
विदुर उवाच
Meter (Chandas)
Sandhi Notes