Shloka 16
Udyoga Parva, Adhyaya 52: Dhṛtarāṣṭra’s Appraisal of Pāṇḍava Strength and the Case for Restraint
न तु नः क्लिश्यमानानामुपेक्षेत युधिष्ठिर: । जुगुप्सति हाधर्मेण मामेवोद्धिश्य कारणम्
na tu naḥ kliśyamānānām upekṣeta yudhiṣṭhiraḥ | jugupsati hādharmena mām evoddhiśya kāraṇam ||
ధృతరాష్ట్రుడు అన్నాడు— మేము బాధలో ఉన్నామని చూసి యుధిష్ఠిరుడు మమ్మల్ని నిర్లక్ష్యం చేయడు. ఈ కలహాన్ని అధర్మంగా పెంచిన కారణం నేనేనని భావించి నన్నే నిందిస్తాడు. కాబట్టి నా ద్వారా శాంతి ప్రతిపాదన వచ్చినప్పుడు, అతడు దానిని ఎందుకు అంగీకరించడు?
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
Even amid political hostility, a dharmic person like Yudhiṣṭhira is portrayed as unwilling to abandon suffering relatives; the verse highlights moral accountability—conflict born of adharma invites censure, and peace-making should appeal to conscience rather than pride.
In the Udyoga Parva’s pre-war negotiations, Dhṛtarāṣṭra reasons about Yudhiṣṭhira’s likely response: Yudhiṣṭhira blames Dhṛtarāṣṭra for enabling unrighteous escalation, yet Dhṛtarāṣṭra argues that Yudhiṣṭhira will still not neglect the Kauravas in distress and thus may accept a peace initiative.