Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

द्रुपदवाक्यं

Drupada’s Counsel on Conciliation and Alliance Mobilization

नीलश्न वीरधर्मा च भूमिपालश्च वीर्यवान्‌ दुर्जयो दन्‍तवक्त्रश्न रुकमी च जनमेजय:

nīlaś ca vīradharmā ca bhūmipālaś ca vīryavān | durjayo dantavaktraś ca rukmī ca janamejaya ||

హే జనమేజయ! నీలుడు, వీరధర్ముడు, పరాక్రమశాలి భూమిపాలుడు, దుర్జయుడు, దంతవక్త్రుడు, మరియు రుక్మీ—ఇవీ శౌర్యప్రసిద్ధ రాజులు।

नीलश्वःNīlaśva (a king/warrior; lit. ‘having blue horses’)
नीलश्वः:
Karta
TypeNoun
Rootनीलश्व
FormMasculine, Nominative, Singular
वीरधर्माVīradharmā (one whose conduct is heroic / a hero in conduct)
वीरधर्मा:
Karta
TypeNoun
Rootवीरधर्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
भूमिपालःprotector of the earth; king
भूमिपालः:
Karta
TypeNoun
Rootभूमिपाल
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
वीर्यवान्valorous; possessing prowess
वीर्यवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootवीर्यवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
दुर्जयःhard to conquer; invincible
दुर्जयः:
Karta
TypeAdjective
Rootदुर्जय
FormMasculine, Nominative, Singular
दन्तवक्त्रःDantavaktra (a king/warrior; lit. ‘tusk-faced’)
दन्तवक्त्रः:
Karta
TypeNoun
Rootदन्तवक्त्र
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
रुक्मीRukmī (a king/warrior; ‘golden/ornamented’)
रुक्मी:
Karta
TypeNoun
Rootरुक्मिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
जनमेजयःJanamejaya (a king)
जनमेजयः:
Karta
TypeNoun
Rootजनमेजय
FormMasculine, Nominative, Singular

दुपद उवाच

दुपद (Drupada)
जनमेजय (Janamejaya)
नील (Nīla)
वीरधर्मा (Vīradharmā)
भूमिपाल (Bhūmipāla)
दुर्जय (Durjaya)
दन्तवक्त्र (Dantavaktra)
रुक्मी (Rukmī)

Educational Q&A

The verse highlights a kṣatriya ideal: rulers are recognized by vīrya (valor) and vīra-dharma (steadfast warrior-duty). It implicitly frames political legitimacy around protection, courage, and readiness to uphold one’s obligations—while also warning that such power, when amassed, can intensify conflict.

Drupada is naming notable kings/warriors to Janamejaya, presenting a roster of powerful figures. The enumeration functions as a political-military survey, indicating the scale of forces and reputations involved as events move toward confrontation.