Shloka 7
Udyoga Parva, Adhyaya 31 — Yudhiṣṭhira’s Instructions to Sañjaya
Peace Appeal and Five-Village Proposal
वैशम्पायन उवाच ततः प्रविश्यानुमते नृपस्य महद् वेश्म प्राज्ञशूरार्यगुप्तम् । सिंहासनस्थं पार्थिवमाससाद वैचित्रवीर्य प्राउजलि: सूतपुत्र:,वैशम्पायनजी कहते हैं-जनमेजय! इस प्रकार राजाकी आज्ञा पाकर सूतपुत्र संजयने बुद्धिमान, शूरवीर तथा श्रेष्ठ पुरुषोंसे सुरक्षित विशाल राजभवनमें प्रवेश किया और सिंहासनपर बैठे हुए विचित्रवीर्यनन्दन महाराज धृतराष्ट्रके पास जा हाथ जोड़कर कहा
Vaiśampāyana uvāca: tataḥ praviśyānumate nṛpasya mahad veśma prājñaśūrāryaguptam | siṃhāsanasthaṃ pārthivam āsasāda vaicitryavīrya-praujjaliḥ sūtaputraḥ ||
వైశంపాయనుడు అన్నాడు—జనమేజయా, రాజుని అనుమతి పొందిన తరువాత సూతపుత్రుడు సంజయుడు జ్ఞానులు, శూరులు, ఆర్యులు కాపాడుతున్న విశాల రాజభవనంలో ప్రవేశించాడు. సింహాసనాసీనుడైన విచిత్రవీర్యవంశజుడు ధృతరాష్ట్రుని సమీపించి, చేతులు జోడించి వినయంగా నిలిచాడు.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharmic conduct in governance and counsel: one should seek permission, respect institutional safeguards, and approach authority with humility (prauñjaliḥ). Even when bearing important messages, proper etiquette and reverence maintain order and ethical communication in the royal court.
Sañjaya, after receiving the king’s permission, enters the well-guarded palace and approaches Dhṛtarāṣṭra seated on the throne. With folded hands, he stands ready to address him, marking the formal beginning of a courtly communication in the Udyoga Parva’s diplomatic setting.