Shloka 33
Udyoga-parva Adhyāya 28: Dharmādharmalakṣaṇa in Āpad
Crisis-Discernment of Right and Wrong
स्तेनो हरेद् यत्र धन हादृष्ट: प्रसह वा यत्र हरेत दृष्ट: । उभौ गह्याँ भवतः संजयैतौ कि वै पृथक्त्वं धृतराष्ट्रस्य पुत्रे,चोर छिपा रहकर धन चुरा ले जाय अथवा सामने आकर डाका डाले, दोनों ही दशाओंमें वे चोर-डाकू निन्दाके ही पात्र होते हैं। संजय! तुम्हीं कहो, धृतराष्ट्रपुत्र दुर्योधन और उन चोर-डाकुओंमें क्या अन्तर है?
stenaḥ hared yatra dhanaṃ adṛṣṭaḥ prasaha vā yatra haret dṛṣṭaḥ | ubhau gahyau bhavataḥ sañjaya etau kiṃ vai pṛthaktvaṃ dhṛtarāṣṭrasya putre ||
దొంగ కనిపించకుండా ధనాన్ని దోచుకున్నా, కనిపిస్తూనే బలవంతంగా లాక్కున్నా—రెండు సందర్భాల్లోనూ అతడు నిందనీయుడే, పట్టుబడవలసినవాడే. సంజయా! చెప్పు—అటువంటి దొంగలకూ ధృతరాష్ట్రపుత్రుడు దుర్యోధనుడికీ నిజమైన తేడా ఏముంది?
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
Taking others’ property—whether secretly like a thief or openly by force like a robber—is equally unethical; power or visibility does not cleanse wrongdoing. The verse frames Duryodhana’s conduct as morally equivalent to theft.
Vayudeva addresses Sanjaya and uses an analogy of theft and robbery to argue that Duryodhana’s actions are blameworthy, challenging Sanjaya to admit there is no meaningful distinction between a common criminal and Dhritarashtra’s son in terms of adharma.