Shloka 6
भीष्मधृतराष्ट्रसंवादः — पाण्डवबलप्रशंसा
Bhishma–Dhritarashtra Dialogue: Appraisal of Pandava Strength
Devanagari script
क्रोधस्तेजश्न॒ तपसा सम्भूतो55श्रमवासिनाम् | द्रोणेनानुगृहीतश्न दिव्यैरस्त्रैरुदारधी:,इसमें क्रोध है, तेज है और आश्रमवासी महर्षियोंके योग्य तपस्या भी संचित है। इसकी बुद्धि उदार है। द्रोणाचार्यने सम्पूर्ण दिव्यास्त्रोंका ज्ञान देकर इसपर महान् अनुग्रह किया है
Transliteration
krodhas tejaś ca tapasā sambhūto 'śramavāsinām | droṇenānugṛhītaś ca divyair astrair udāradhīḥ ||
Translation
ఇతనిలో క్రోధముంది, తేజస్సుంది; ఆశ్రమవాసి మహర్షుల తపస్సు నుండి పుట్టిన తపోబలమూ నిల్వగా ఉంది. ఇతని బుద్ధి ఉదారమైనది; ద్రోణాచార్యుడు అనుగ్రహించి ఇతనికి దివ్యాస్త్రాల సంపూర్ణ విద్యను బోధించాడు.
Word by Word
क्रोधःanger
क्रोधः:
Karta
TypeNoun
Rootक्रोध
FormMasculine, Nominative, Singular
तेजःsplendor, energy
तेजः:
Karta
TypeNoun
Rootतेजस्
FormNeuter, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
तपसाby austerity
तपसा:
Karana
TypeNoun
Rootतपस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
सम्भूतःarisen, produced
सम्भूतः:
TypeAdjective
Rootसम्-भू
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
आश्रमवासिनाम्of the hermitage-dwellers
आश्रमवासिनाम्:
TypeNoun
Rootआश्रमवासिन्
FormMasculine, Genitive, Plural
द्रोणेनby Droṇa
द्रोणेन:
Karana
TypeNoun
Rootद्रोण
FormMasculine, Instrumental, Singular
अनुगृहीतःfavored, shown grace
अनुगृहीतः:
TypeAdjective
Rootअनु-ग्रह्
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
दिव्यैःwith divine
दिव्यैः:
Karana
TypeAdjective
Rootदिव्य
FormNeuter, Instrumental, Plural
अस्त्रैःweapons (missiles)
अस्त्रैः:
Karana
TypeNoun
Rootअस्त्र
FormNeuter, Instrumental, Plural
उदारधीःof noble intellect
उदारधीः:
Karta
TypeAdjective
Rootउदारधी
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaD
DroṇaD
divyāni astrāṇi (divine weapons)Ā
āśrama (hermitage/forest retreat)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes