Shloka 33
Pāṇḍava-senā-niryāṇa and Vyūha-vibhāga (पाण्डवसेनानिर्याण तथा व्यूहविभाग)
Devanagari script
त्वं तु लोकविनाशाय धृतराष्ट्रकुलस्यथ च । उत्पन्नो वैरपुरुष: स्वकुलघ्नश्व पापकृत्,'तू सम्पूर्ण जगत् तथा धृतराष्ट्रकुलके विनाशके लिये पापाचारी मूर्तिमान् वैरपुरुष होकर उत्पन्न हुआ है। तू अपने कुलका भी नाश करनेवाला है
Transliteration
tvaṁ tu lokavināśāya dhṛtarāṣṭrakulasya ca | utpanno vairapuruṣaḥ svakulaghnaś ca pāpakṛt ||
Translation
సంజయుడు అన్నాడు—“కానీ నీవు లోకవినాశానికీ, ధృతరాష్ట్రకుల వినాశానికీ పాపాచారిగా, మూర్తిమంతమైన వైరపురుషుడిగా జన్మించావు. నీవు నీ స్వకులాన్నికూడా నాశనం చేసేవాడివి.”
Word by Word
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Prathama, Eka
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
लोक-विनाशायfor the destruction of the world
लोक-विनाशाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootलोकविनाश
FormPuṃ, Chaturthi, Eka
धृतराष्ट्र-कुलस्यof Dhṛtarāṣṭra’s family
धृतराष्ट्र-कुलस्य:
TypeNoun
Rootधृतराष्ट्रकुल
FormNapुं, Shashthi, Eka
अथand/then
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
उत्पन्नःborn/arisen
उत्पन्नः:
TypeVerb
Rootउत्-पद्
FormPuṃ, Prathama, Eka, kta (past passive participle)
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
वैर-पुरुषःa personification of enmity
वैर-पुरुषः:
Karta
TypeNoun
Rootवैरपुरुष
FormPuṃ, Prathama, Eka
स्व-कुल-घ्नःslayer of one’s own clan
स्व-कुल-घ्नः:
TypeAdjective
Rootस्वकुलघ्न
FormPuṃ, Prathama, Eka
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
पाप-कृत्evil-doer/sinner
पाप-कृत्:
TypeAdjective
Rootपापकृत्
FormPuṃ, Prathama, Eka, kvip (agent noun: doer)
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SanjayaD
Dhritarashtra (Dhṛtarāṣṭra)D
Dhritarashtra’s lineage (Dhṛtarāṣṭra-kula)T
the world (loka)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes