Shloka 623
Ulūka’s Provocation and Keśava’s Counter-Message (उलूकदूत्ये केशवप्रत्युत्तरम्)
अद्येदानीं विजानीम: सन्ति षण्ढा: सशृज्भका: । “श्रीकृष्ण! मैं देखता हूँ संसारमें अकस्मात् ही तुम्हारा महान् यश फैल गया है; परंतु अब इस समय हमें मालूम हुआ है कि जो लोग तुम्हारे पूजक हैं
adyedānīṃ vijānīmaḥ santi ṣaṇḍhāḥ saśṛjbhakāḥ |
సంజయుడు అన్నాడు— ఈ రోజు ఇప్పుడే మాకు తెలిసింది: పురుషత్వ చిహ్నం మాత్రమే ధరించిన నపుంసకులు కూడా ఉన్నారు. ఓ శ్రీకృష్ణా! నీ మహాయశస్సు అకస్మాత్తుగా లోకమంతా వ్యాపించినట్లు నేను చూస్తున్నాను; కానీ ఇప్పుడు మాకు తెలిసింది— నీ భక్తులమని చెప్పుకునేవారు నిజానికి పురుషచిహ్నధారులైన నపుంసకులే.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse illustrates how political speech can weaponize shame and gendered insult to undermine opponents and their loyalties; ethically, it highlights the corrosive effect of contemptuous rhetoric in escalating conflict.
Sañjaya reports a cutting remark that contrasts Kṛṣṇa’s widespread fame with a denunciation of certain self-proclaimed devotees as cowardly pretenders, using the term ṣaṇḍha as an insult to question their courage and sincerity.