Shloka 5
सेनापति-निर्णयः तथा पाण्डवसेनायाः कुरुक्षेत्रगमनम्
Decision on Command and the Pandavas’ March to Kurukshetra
Devanagari script
अक्षौहिण्यो दशैका च कौरवाणां समागता: । तासां प्रमुखतो भीष्मस्तालकेतुर्व्यरोचत,कौरवोंकी ग्यारह अक्षौहिणी सेनाएँ आ गयी हैं। उन सबमें प्रधान हैं भीष्मजी, जो अपने तालध्वजके साथ सुशोभित हो रहे हैं
Transliteration
akṣauhiṇyo daśaikā ca kauravāṇāṃ samāgatāḥ | tāsāṃ pramukhato bhīṣmas tālaketur vyarocata |
Translation
కౌరవుల పదకొండు అక్షౌహిణీ సేనలు సమాగమమయ్యాయి. వాటన్నిటి ముందుభాగంలో తాళకేతువు (తాళధ్వజం) ధరించిన భీష్ముడు తేజోవంతంగా ప్రకాశించాడు.
Word by Word
अक्षौहिण्यःarmies (akṣauhiṇīs)
अक्षौहिण्यः:
Karta
TypeNoun
Rootअक्षौहिणी
FormFeminine, Nominative, Plural
दशten
दश:
TypeNumeral
Rootदश
एकाone (more)
एका:
TypeNumeral
Rootएक
FormFeminine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
कौरवाणाम्of the Kauravas
कौरवाणाम्:
TypeNoun
Rootकौरव
FormMasculine, Genitive, Plural
समागताःassembled / have come together
समागताः:
TypeVerb
Rootसम्-आ-गम्
FormFeminine, Nominative, Plural, क्त (past passive participle)
तासाम्of them (of those)
तासाम्:
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Genitive, Plural
प्रमुखतःin the forefront / chiefly
प्रमुखतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootप्रमुख
भीष्मःBhīṣma
भीष्मः:
Karta
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Nominative, Singular
तालकेतुःhaving a palm-tree as his banner (palm-bannered)
तालकेतुः:
TypeAdjective
Rootतालकेतु
FormMasculine, Nominative, Singular
व्यरोचतshone forth / was resplendent
व्यरोचत:
TypeVerb
Rootवि-रुच्
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
वायुदेव उवाच
Characters & Entities
V
VāyudevaK
KauravasB
BhīṣmaA
Akṣauhiṇī (army unit)T
Tāla-dhvaja/Tālaketu (palm-tree banner)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes