Shloka 4
सेनापति-निर्णयः तथा पाण्डवसेनायाः कुरुक्षेत्रगमनम्
Decision on Command and the Pandavas’ March to Kurukshetra
ततस्ते पृथिवीपाला: प्रययु: सहसैनिका: । भीष्मं सेनापतिं कृत्वा संहृष्टाः कालचोदिता:,तदनन्तर वे सभी भूपाल कालसे प्रेरित हो भीष्मको सेनापति बनाकर बड़े हर्षके साथ सैनिकों-सहित वहाँसे चल दिये हैं
tatas te pṛthivīpālāḥ prayayuḥ sahasainikāḥ | bhīṣmaṃ senāpatiṃ kṛtvā saṃhṛṣṭāḥ kālacoditāḥ ||
అప్పుడు ఆ భూపాలులు తమ తమ సైన్యాలతో కలిసి బయలుదేరారు. కాలప్రేరణచేత, సంకల్పానందంతో, భీష్ముని సేనాపతిగా నియమించి ఆ స్థలమునుండి ప్రస్థానమయ్యారు—యుద్ధదిశగా విధి ప్రవాహం మళ్లిన ఘడియ అది.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how collective political decisions—especially the appointment of a war-leader—can be propelled by a sense of inevitability (kālacoditāḥ). It implicitly warns that enthusiasm and momentum do not guarantee righteousness; dharma requires discernment even when events feel fated.
A group of kings (allied rulers) depart with their forces after choosing Bhīṣma as their commander-in-chief. Their departure signals the consolidation of military leadership and the accelerating approach toward the Kurukṣetra conflict.