Shloka 21
धर्म्यविजय-नियमाः
Rules for Dharmic Victory in Kṣatriya Engagement
महादृतिरिवाध्मात: सुकृते नैव वर्तते । ततः: समूलो द्वियते नदीं कूलादिव द्रुम:,जैसे चमड़ेकी थैली हवा भरनेसे फूल जाती है, वैसे ही पापी भी पापसे फूल उठता है। वह पुण्यकर्ममें कभी प्रवृत्त ही नहीं होता है, तदनन्तर जैसे नदीके तटपर खड़ा हुआ वृक्ष वहाँसे जड़सहित उखड़कर नदीमें बह जाता है, उसी प्रकार वह पापी भी समूल नष्ट हो जाता है
mahādṛtir ivādhmātaḥ sukṛte naiva vartate | tataḥ samūlo dhriyate nadīṁ kūlād iva drumaḥ ||
భీష్ముడు అన్నాడు—గాలి నింపితే పెద్ద చర్మపు సంచి ఉబ్బినట్లే, పాపి తన పాపంతో ఉబ్బిపోతాడు; పుణ్యకర్మలో మాత్రం ఎప్పుడూ ప్రవేశించడు. ఆపై నది ఒడ్డున నిలిచిన చెట్టు వేర్లతో సహా పెళ్లగించి ప్రవాహంలో కొట్టుకుపోయినట్లే, ఆ పాపి కూడా సమూలంగా నశిస్తాడు.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Wrongdoing inflates the sinner’s pride and dulls the impulse toward merit; such a life becomes unstable and ends in total ruin—like a tree undermined at the riverbank and uprooted with its roots.
In Bhīṣma’s instruction (Śānti Parva), he uses two vivid similes—an inflated leather bag and a riverbank tree swept away—to warn that persistent sin leads to moral stagnation and eventual complete destruction.