Shloka 2
Adhyāya 90 — Protection of Livelihoods, Brahmanical Subsistence Norms, and Royal Oversight (राष्ट्रवृत्ति-राष्ट्रगुप्ति-उपदेशः)
Devanagari script
ब्राह्मणेभ्योडतिरिक्तं च भुज्जीरन्नितरे जना: । न ब्राह्मणापराधेन हरेदन्य: कथंचन,ब्राह्मणोंसे जो बच जाये, उसीको दूसरे लोग अपने उपभोगमें लावें। ब्राह्यणका अपराध करके अर्थात् उसे भोग वस्तु न देकर दूसरा कोई किसी प्रकार भी उसका अपहरण न करे
Transliteration
bhāhmaṇebhyo 'tiriktaṃ ca bhuñjīrann itare janāḥ | na brāhmaṇāparādhena hared anyaḥ kathaṃcana ||
Translation
బ్రాహ్మణులకు యథావిధిగా సమర్పించిన తరువాత మిగిలినదానినే ఇతరులు అనుభవించాలి. బ్రాహ్మణునికి అపరాధం చేసి—అంటే అతనికి దేయమైన భాగాన్ని ఇవ్వక—ఎవడును ఏ విధంగానూ ఆ భాగాన్ని హరించకూడదు।
Word by Word
ब्राह्मणेभ्यःfrom the Brahmins
ब्राह्मणेभ्यः:
Apadana
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Ablative, Plural
उदतिरिक्तम्left over; surplus
उदतिरिक्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउदतिरिक्त
FormNeuter, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
भुञ्जीरन्should enjoy/use/consume
भुञ्जीरन्:
TypeVerb
Rootभुज्
FormOptative (Vidhi-lin), Third, Plural, Parasmaipada
इतरेother (people)
इतरे:
Karta
TypeAdjective
Rootइतर
FormMasculine, Nominative, Plural
जनाःpeople
जनाः:
Karta
TypeNoun
Rootजन
FormMasculine, Nominative, Plural
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
ब्राह्मणापराधेनby (committing) an offense against a Brahmin
ब्राह्मणापराधेन:
Karana
TypeNoun
Rootब्राह्मण-अपराध
FormMasculine, Instrumental, Singular
हरेत्should take away/steal
हरेत्:
TypeVerb
Rootहृ
FormOptative (Vidhi-lin), Third, Singular, Parasmaipada
अन्यःanother (person)
अन्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootअन्य
FormMasculine, Nominative, Singular
कथंचनin any way; at all
कथंचन:
TypeIndeclinable
Rootकथंचन
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaB
BrahmanasVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes