Shloka 59
Treasury Security, Protection of Informants, and the Kalakavṛkṣīya Exemplum (Śānti Parva 83)
ये त्वां ब्राह्मण नेच्छन्ति ते न वत्स्यन्ति मे गृहे भवतैव हि तज्ज्ञेयं यत्तदेषामनन्तरम्,ब्रह्मन! जो आपको मेरे यहाँ नहीं रहने देना चाहते हैं, वे स्वयं ही मेरे घरमें नहीं रहने पायेंगे अब इन विरोधियोंका दमन करनेके लिये जो आवश्यक कर्त्तव्य हो, उसे आप स्वयं ही सोचिये और समझिये
ye tvāṃ brāhmaṇa necchanti te na vatsyanti me gṛhe | bhavataiva hi taj jñeyaṃ yat tad eṣām anantaram ||
భీష్ముడు అన్నాడు— “బ్రాహ్మణా! నీవు నా ఇంట్లో ఉండకూడదని కోరేవారు, వారు తామే నా ఇంట్లో ఉండలేరు. ఈ విషయం నీవు బాగా గ్రహించినవాడివి—ఇక వారి విషయంలో తరువాత ఏమి జరగాలో నీవే నిర్ణయించు; అలాగే ఈ ప్రత్యర్థులను అణచివేయుటకు అవసరమైన కర్తవ్యమేమిటో నీవే ఆలోచించి తేల్చు।”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse stresses dharmic consequence: rejecting a worthy guest or righteous presence rebounds upon the rejecters themselves. It also places responsibility on the wise to judge the proper next action—restraint and corrective duty—rather than acting blindly.
Bhīṣma addresses a Brāhmaṇa and declares that those who oppose the Brāhmaṇa’s staying in his house will lose their own place there. He then urges the Brāhmaṇa, as one who understands the situation, to determine what consequence is imminent and what necessary duty should be undertaken to curb the opponents.