Shloka 7
अग्राह्य-ज्ञातिसंबन्धमण्डल-विवेचनम् / Managing Unreadable Kinship Networks: Vāsudeva–Nārada on Cohesion
बलं संकर्षणे नित्यं सौकुमार्य पुनर्गदे । रूपेण मत्त: प्रद्युम्मन: सोडसहायो5स्मि नारद
vāyudeva uvāca | balaṃ saṅkarṣaṇe nityaṃ saukumāryaṃ punar gade | rūpeṇa mattaḥ pradyumnaḥ ṣoḍaśa-sahāyo ’smi nārada ||
వాయుదేవుడు పలికెను—“నారదా! సంకర్షణుడు (బలరాముడు) నిత్యం అపార బలంతోనే నిండివుంటాడు; ఆ బలంలోనే లీనమై ఉంటాడు. గదుడు అతి సుకుమారుడు, అందుచేత శ్రమను దూరం పెడతాడు. ప్రద్యుమ్నుడు తన రూపసౌందర్య గర్వంతో మత్తుడై ఉంటాడు. ఇలా సహాయకులు ఉన్నప్పటికీ, ఓ నారదా, నేను సహాయహీనుడినట్లే ఉన్నాను.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
Mere possession of capable associates does not guarantee support if each is absorbed in a personal fixation—power, comfort, or vanity. The verse cautions that pride and self-indulgence can render even a well-resourced person effectively helpless; ethical strength requires disciplined, service-oriented cooperation.
Vāyudeva addresses the sage Nārada and describes three prominent Yādava figures—Saṅkarṣaṇa, Gada, and Pradyumna—each dominated by a particular trait (strength, delicacy, or beauty-pride). Because they are preoccupied with these traits, Vāyu laments that, despite having such ‘helpers’ (even said to be sixteen), he experiences himself as unsupported.