Shloka 6
अग्राह्य-ज्ञातिसंबन्धमण्डल-विवेचनम् / Managing Unreadable Kinship Networks: Vāsudeva–Nārada on Cohesion
अरणीमग्निकामो वा मथ्नाति हृदयं मम । वाचा दुरुक्तं देवर्षे तन्मे दहति नित्यदा
araṇīm agnikāmo vā mathnāti hṛdayaṃ mama | vācā duruktaṃ devarṣe tan me dahati nityadā ||
వాయుదేవుడు పలికెను—“దేవర్షీ! అగ్ని వెలికి తీయాలనుకునే వాడు అరణికట్టలను మథించినట్లే, వారి కఠిన వాక్యాలు నా హృదయాన్ని ఎల్లప్పుడూ మథిస్తాయి; ఆ దుర్వాక్యం నన్ను నిత్యం దహిస్తుంది.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical weight of speech: harsh, ill-chosen words can wound as intensely as fire. It urges restraint in speaking and sensitivity to how words agitate and ‘burn’ the inner life of others.
Vāyudeva addresses a devarṣi and describes his ongoing distress: the bitter words directed at him repeatedly churn his heart like araṇi-sticks churned to produce fire, and the resulting pain feels like continual burning.