Shloka 24
Chapter 81: Trust, Allies, and the Qualifications of the King’s Artha-Secretary (अर्थसचिव)
Devanagari script
स ते विद्यात् परं मन्त्र प्रकृतिं चार्थधर्मयो: । विश्वासस्ते भवेत् तत्र यथा पितरि वै तथा
Translation
అతడు నీ అత్యుత్తమ గోప్యమంత్రాన్ని, అలాగే ధర్మార్థాల స్వభావాన్ని కూడా తెలిసికొనగల అర్హత కలవాడై ఉండాలి. అతనిపై నీ విశ్వాసం కుమారునికి తండ్రిపై ఉండే విశ్వాసంలా ఉండాలి.
Word by Word
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
तेof you / your
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
विद्यात्should know
विद्यात्:
TypeVerb
Rootविद्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
परम्supreme / highest
परम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपर
FormNeuter, Accusative, Singular
मन्त्रO counsellor / O minister (address)
मन्त्र:
TypeNoun
Rootमन्त्र
FormMasculine, Vocative, Singular
प्रकृतिम्nature / true character
प्रकृतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रकृति
FormFeminine, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अर्थधर्मयोःof artha and dharma
अर्थधर्मयोः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअर्थधर्म
FormMasculine, Genitive, Dual
विश्वासःtrust / confidence
विश्वासः:
Karta
TypeNoun
Rootविश्वास
FormMasculine, Nominative, Singular
तेyour
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
भवेत्should be
भवेत्:
TypeVerb
Rootभू
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
तत्रthere / in that matter
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
यथाas / just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
पितरिin (one's) father / towards the father
पितरि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Locative, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
तथाso / likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes