Shloka 6

Adhyāya 55 — Yudhiṣṭhira’s Hesitation and Bhīṣma’s Authorization of Inquiry

Rājadharma Prelude

Devanagari script

सम्बन्धिनो5तिथीन्‌ भृत्यान्‌ संश्रितांश्वैव यो भृूशम्‌ । सम्मानयति सत्कृत्य स मां पृच्छतु पाण्डव:,“जो सम्बन्धियों, अतिथियों, भृत्यों तथा शरणागतोंका सदा सत्कारपूर्वक विशेष सम्मान करते हैं, वे पाण्डुपुत्र युधिष्ठिर मुझसे प्रश्न करें

Transliteration

vaishampāyana uvāca | sambandhino ’tithīn bhṛtyān saṁśritāṁś caiva yo bhṛśam | sammānayati satkṛtya sa māṁ pṛcchatu pāṇḍavaḥ ||

Translation

వైశంపాయనుడు పలికెను—బంధువులను, అతిథులను, భృతులను, శరణాగతులను ఎల్లప్పుడూ సత్కరించి విశేషంగా గౌరవించువాడు—ఆ పాండవుడు నన్ను ప్రశ్నించుగాక॥

Word by Word

सम्बन्धिनःkinsmen/relations

अतिथीन्guests

भृत्यान्servants/retainers

संश्रितान्those who have taken refuge/dependents

चand

एवindeed/just

यःwho

भृशम्greatly/exceedingly

सम्मानयतिhonours/respects

सत्कृत्यhaving duly honoured/after honouring

सःhe

माम्me

पृच्छतुlet (him) ask

पाण्डवःthe Pandava (son of Pandu)

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana

Pāṇḍava (Yudhiṣṭhira)

kinsmen (sambandhinaḥ)

guests (atithi)

servants/retainers (bhṛtya)

those seeking refuge (saṁśrita)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes