Shloka 36
Atithi-prāpti and the Brāhmaṇa’s Deliberation on Triadic Dharma (अतिथिप्राप्तिः धर्मत्रयविचारश्च)
निर्ममे लोकसिद्धयर्थ ब्रह्मा लोकपितामह: । अश भ्य: प्रकृतिभ्यश्व जात॑ विश्वमिदं जगत्,“इन आठोंको प्रकृति जानना चाहिये, जिनमें सम्पूर्ण लोक प्रतिष्ठित हैं। लोकपितामह ब्रह्माने सम्पूर्ण लोकोंके जीवन-निर्वाहके लिये वेद-वेदांग और यज्ञांगोंसे युक्त यज्ञोंकी सृष्टि की है। पूर्वोक्त आठ प्रकृतियोंसे यह सम्पूर्ण जगत् उत्पन्न हुआ है
Vaiśampāyana uvāca |
Nirmame lokasiddhyarthaṁ Brahmā lokapitāmahaḥ |
Aṣṭabhyaḥ prakṛtibhyaś ca jātaṁ viśvam idaṁ jagat ||
లోకాల స్థాపన మరియు సక్రమ నిర్వహణార్థం లోకపితామహుడైన బ్రహ్ముడు సృష్టిని నిర్మించాడు. ఈ ఎనిమిది ప్రకృతుల నుండే ఈ సమస్త విశ్వజగత్తు జన్మించింది.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the universe is not random but established for the proper functioning of the worlds, and that all manifested existence arises from fundamental constituents (the ‘eight prakṛtis’), grounding ethical life (dharma) in a coherent cosmic order.
Vaiśampāyana continues an explanatory discourse in Śānti Parva, describing Brahmā’s role in instituting the world-order and stating that the entire cosmos originates from eight primordial principles.