Shloka 31
एकान्तिधर्म-प्रश्नः (Inquiry into Ekāntin Dharma) / The Origin and Practice of Single-Pointed Nārāyaṇa-Centered Discipline
एकाग्रमनसो दान््ता मुनय: संयमे रता: । भूतभव्यभविष्यज्ञा: सत्यधर्मपरायणा:,ये सातों ऋषि प्रकृतिके सात रूप हैं अर्थात् प्रजाके स्रष्टा हैं। आठवाँ ब्रह्मा है। ये सब मिलकर इस सम्पूर्ण जगतको धारण करते हैं। इन्हींके द्वारा शास्त्रका प्राकट्य हुआ है। ये सब-के-सब ऋषि एकाग्रचित्त, जितेन्द्रिय, संयमपरायण, भूत, भविष्य और वर्तमानके ज्ञाता तथा सत्य-धर्ममें तत्पर रहनेवाले हैं
bhīṣma uvāca | ekāgramanaso dāntā munayaḥ saṃyame ratāḥ | bhūtabhavyabhaviṣyajñāḥ satyadharmaparāyaṇāḥ |
ఆ మునులు ఏకాగ్రమనస్సులు, ఇంద్రియనిగ్రహులు, సంయమంలో నిమగ్నులు. వారు భూత-వర్తమాన-భవిష్యత్తులను తెలిసినవారు; సత్యధర్మాలలో స్థిరనిష్ఠులు.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Ethical authority rests on inner discipline: true sages are defined by concentration, mastery of the senses, commitment to restraint, and unwavering dedication to truth and dharma—qualities that make their insight reliable.
In Shanti Parva, Bhishma is instructing Yudhishthira on dharma and higher principles; here he characterizes the sages (munis) by their ascetic virtues and their comprehensive knowledge of time (past, present, future).