Shloka 115
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
Devanagari script
अव्यक्तं यदि वा व्यक्त द्यीमथ चतुष्टयीम् । प्रकृति सर्वभूतानां पश्यन्त्यध्यात्मचिन्तका:,अव्यक्त हो, व्यक्त हो, दोनों हों अथवा चारों (ब्रह्म, माया, जीव और अविद्या) कारण हों, अध्यात्मतत्त्वका चिन्तन करनेवाले विद्वान् प्रकृतिको ही सम्पूर्ण भूतोंका उपादान कारण समझते हैं
Translation
“కారణం అవ్యక్తమై ఉండవచ్చు, వ్యక్తమై ఉండవచ్చు, రెండూ కావచ్చు లేదా చతుష్టయీ కావచ్చు—అధ్యాత్మచింతకులు సమస్త భూతాలకు ఉపాదానకారణంగా ప్రకృతినే చూస్తారు.”
Word by Word
अव्यक्तम्the unmanifest (principle)
अव्यक्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootअव्यक्त
FormNeuter, Accusative, Singular
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
व्यक्तम्the manifest (principle)
व्यक्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootव्यक्त
FormNeuter, Accusative, Singular
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
इमाम्this
इमाम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormFeminine, Accusative, Singular
अथor else / then
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
चतुष्टयीम्the tetrad (set of four)
चतुष्टयीम्:
Karma
TypeNoun
Rootचतुष्टयी
FormFeminine, Accusative, Singular
प्रकृतिम्Prakriti / primordial nature
प्रकृतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रकृति
FormFeminine, Accusative, Singular
सर्वभूतानाम्of all beings
सर्वभूतानाम्:
TypeNoun
Rootसर्वभूत
FormNeuter, Genitive, Plural
पश्यन्तिthey see / regard
पश्यन्ति:
TypeVerb
Rootदृश्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
अध्यात्मचिन्तकाःthinkers on the self / spiritual contemplatives
अध्यात्मचिन्तकाः:
Karta
TypeNoun
Rootअध्यात्मचिन्तक
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
भीष्य उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes