Shloka 21
Saṃhāra-krama (The Sequence of Cosmic Dissolution) — Yājñavalkya’s Discourse
तद्धज्जातबलो योगी दीप्ततेजा महाबल: । अन्तकाल इवादित्य: कृत्स्नं संशोषयेज्जगत्,इसी तरह योगीका भी योगबल बढ़ जानेसे जब वह उद्दीप्त तेजसे सम्पन्न और महान् शक्तिशाली हो जाता है, तब वह जैसे प्रलयकालीन सूर्य समस्त जगत्को सुखा डालता है, वैसे ही समस्त रागादि दोषोंका नाश कर देता है
taddhajjātabalo yogī dīptatejā mahābalaḥ | antakāla ivādityaḥ kṛtsnaṃ saṃśoṣayej jagat ||
భీష్ముడు పలికెను—అలాగే యోగి యొక్క యోగబలం ఉద్భవించి పెరిగినప్పుడు, అతడు దగ్ధతేజస్సుతో మహాబలవంతుడవుతాడు. అప్పుడు ప్రళయకాల సూర్యుడు సమస్త జగత్తును ఎండబెట్టినట్లే, రాగాది దోషాలన్నిటినీ ఎండబెట్టి నశింపజేస్తాడు.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
As yogic power matures, the yogin’s inner radiance becomes strong enough to ‘dry up’ the causes of bondage—especially rāga (passion/attachment) and related दोष (faults). The verse teaches purification through disciplined practice and dispassion.
In Śānti Parva, Bhīṣma is instructing on dharma and spiritual discipline. Here he uses a cosmic simile: just as the end-time sun dries the world, the accomplished yogin’s power dries up inner impurities, emphasizing the transformative effect of yoga.