Shloka 11
अव्यक्त–प्रकृति–इन्द्रियविचारः
The Unmanifest, Prakṛtis, and the Sense-Complex
मर्यादायां धर्मसेतुर्निबद्धो नैव सीदति । पुष्टस्रोत इवासक्त: स्फीतो भवति संचय:,जैसे नदीमें बँधा हुआ मजबूत बाँध टूटता नहीं है और उसके कारण वहाँ जलका स्रोत बढ़ता रहता है, उसी प्रकार प्राचीन मर्यादापर बँधा हुआ धर्मरूपी बाँध नष्ट नहीं होता है तथा उससे आसक्तिरहित संचित तपकी वृद्धि होने लगती है
maryādāyāṃ dharmasetur nibaddho naiva sīdati | puṣṭasrota ivāsaktaḥ sphīto bhavati saṃcayaḥ ||
ప్రాచీన మర్యాదల సరిహద్దులలో దృఢంగా బంధింపబడిన ధర్మసేతువు ఎప్పుడూ కూలదు. నదిపై బలమైన ఆనకట్ట ప్రవాహాన్ని పుష్టిగా నిలుపునట్లు, స్థిరమైన నియమసంయమం ధర్మాన్ని కాపాడుతుంది; దానివల్ల ఆసక్తిరహితమైన తపస్సు యొక్క సంచయం విస్తరిస్తుంది।
पराशर उवाच
Educational Q&A
Dharma endures when it is anchored in established moral boundaries (maryādā). Such disciplined restraint prevents ethical collapse and allows spiritual merit/austerity (tapas) to accumulate and grow without selfish attachment.
Parāśara is instructing his listener using a vivid analogy: just as a strong dam within a river’s course does not break and helps sustain a robust flow, so a well-established ‘embankment’ of dharma, fixed in traditional norms, remains stable and fosters the growth of accumulated spiritual power.