Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

अध्याय २९७ — श्रेयः, धृति, दान-नियमाः

Welfare, Steadfastness, and Norms of Giving

ऊर्ध्व॑ भित्त्वा प्रतिष्ठन्ते प्राणा: पुण्यवतां नूप । मध्यतो मध्यपुण्यानामधो दुष्कृतकर्मणाम्‌,राजन! पुण्यात्मा पुरुषोंके प्राण ब्रह्मरन्ध्रको भेदकर निकलते हैं। जिनके पुण्यकर्म मध्यम श्रेणीके हैं, उनके प्राण मध्यद्वार (मुख, नेत्र आदि)-से बाहर होते हैं तथा जिन्होंने केवल पाप ही किया है, उनके प्राण नीचेके छिद्र (गुदा या शिक्नद्वार) से निकलते हैं

ūrdhvaṁ bhittvā pratiṣṭhante prāṇāḥ puṇyavatāṁ nṛpa | madhyato madhya-puṇyānām adho duṣkṛta-karmaṇām rājān ||

పరాశరుడు పలికెను—ఓ రాజా! పుణ్యవంతుల ప్రాణాలు పైకి బ్రహ్మరంధ్రాన్ని ఛేదించి బయలుదేరుతాయి; మధ్యమ పుణ్యమున్నవారి ప్రాణాలు మధ్య ద్వారాలైన నోరు, కళ్ళు మొదలైన వాటి ద్వారా బయలుదేరుతాయి; దుష్కర్ములవారి ప్రాణాలు క్రింది రంధ్రాల ద్వారా దిగువకు వెళ్తాయి।

ऊर्ध्वम्upwards
ऊर्ध्वम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व
भित्त्वाhaving pierced/broken through
भित्त्वा:
TypeVerb
Rootभिद्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), parasmaipada (usage-neutral here)
प्रतिष्ठन्तेthey depart/come forth; they go out
प्रतिष्ठन्ते:
TypeVerb
Rootप्रति-स्था
Formलट्, आत्मनेपद, 3, plural
प्राणाःvital breaths; life-breaths
प्राणाः:
Karta
TypeNoun
Rootप्राण
Formmasculine, nominative, plural
पुण्यवताम्of the meritorious
पुण्यवताम्:
TypeAdjective
Rootपुण्यवत्
Formmasculine/neuter (context: persons), genitive, plural
नृपO king
नृप:
TypeNoun
Rootनृप
Formmasculine, vocative, singular
मध्यतःfrom the middle
मध्यतः:
Apadana
TypeIndeclinable
Rootमध्य
मध्यपुण्यानाम्of those whose merit is middling
मध्यपुण्यानाम्:
TypeNoun/Adjective
Rootमध्यपुण्य
Formmasculine/neuter (context: persons), genitive, plural
अधःdownwards; below
अधः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअधस्
दुष्कृतकर्मणाम्of those whose deeds are evil
दुष्कृतकर्मणाम्:
TypeNoun/Adjective
Rootदुष्कृतकर्मन्
Formmasculine/neuter (context: persons), genitive, plural
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
Formmasculine, vocative, singular

पराशर उवाच

P
Parāśara
K
King (nṛpa/rājan)
P
prāṇa
B
brahma-randhra