Shloka 24
कपिलगोसंवादे गृहस्थ-त्यागधर्मयोः प्रमाण्यविचारः
Kapila–Cow Dialogue: Authority of Householder and Renunciant Dharmas
तत्रापातयतां राजन शिरस्यण्डानि खेचरौ । तान्यबुध्यत तेजस्वी स विप्र: संशितव्रत:,राजन! धीरे-धीरे वर्षा-ऋतु बीत गयी और शरत्काल उपस्थित हुआ। उस समय कामसे मोहित होकर उन गौरैयोंने संतानोत्पादनकी विधिसे परस्पर समागम किया और विश्वासके कारण महर्षिके सिरपर ही अण्डे दिये। कठोर व्रतका पालन करनेवाले उन तेजस्वी ब्राह्मणको यह मालूम हो गया कि पक्षियोंने मेरी जटाओंमें अण्डे दिये हैं
tatrāpātayatāṃ rājan śirasy aṇḍāni khecarau | tāny abudhyata tejasvī sa vipraḥ saṃśitavrataḥ ||
భీష్ముడు పలికెను—రాజా, అక్కడ ఆ ఆకాశచారులైన రెండు పక్షులు ఆయన శిరస్సుపై గుడ్లు వదిలిరి. కాని కఠిన వ్రతనిష్ఠుడైన ఆ తేజోవంత బ్రాహ్మణుడు వాటిని గమనించలేదు.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the intensity of disciplined vow and inward absorption: a truly steadfast ascetic may remain so focused on tapas and restraint that ordinary bodily disturbances go unnoticed—an implicit lesson on non-attachment and steadiness.
In Bhishma’s account to the king, two birds drop eggs onto a brahmin’s head. The brahmin, described as radiant and strict in vows, remains unaware of the eggs, setting up a larger episode about the consequences and tests surrounding ascetic life and dharma.