Shloka 19
मृत्योर्ब्रह्मणा नियोजनम् — The Commissioning of Mṛtyu by Brahmā
संगुप्तान्यात्मनो द्वाराण्यपिधाय विचिन्तयन् । यो ह्यास्ते ब्राह्मण:शिष्ट: स आत्मरतिरुच्यते
saṃguptāny ātmano dvārāṇy apidhāya vicintayan | yo hy āste brāhmaṇaḥ śiṣṭaḥ sa ātmaratir ucyate ||
తన ఇంద్రియద్వారములను సురక్షితంగా కాపాడి, అన్ని వైపులా మూసివేసి, నిత్యం బ్రహ్మచింతనలో నిలిచివుండే శిష్టుడైన బ్రాహ్మణుడే ‘ఆత్మరతి’ (ఆత్మారాముడు) అని చెప్పబడును.
व्यास उवाच
Educational Q&A
True excellence is defined by inner mastery: one who guards and restrains the senses and abides in steady contemplation is called ātmarati—content in the Self rather than dependent on external pleasures.
Vyāsa characterizes the ideal disciplined person: by metaphorically shutting the ‘gates’ of the senses and turning attention inward, the exemplary brāhmaṇa remains in contemplation and is praised as self-delighting (ātmarati).