Shloka 24
महाभूत–इन्द्रिय–मनस्–बुद्धि–अन्तरात्मा विवेकः | Discrimination of Elements, Senses, Mind, Intellect, and Inner Self
इस प्रकार वानप्रस्थकी अवधि पूरी कर लेनेके बाद जब आयुका चौथा भाग शेष रह जाय, वृद्धावस्थासे शरीर दुर्बल हो जाय और रोग सताने लगें तो उस आश्रमका परित्याग कर दे (और संन्यास-आश्रम ग्रहण कर ले)। संन्यासकी दीक्षा लेते समय एक दिनमें पूरा होनेवाला यज्ञ करके अपना सर्वस्व दक्षिणामें दे डाले ।। आत्मयाजी सो<त्मरतिरात्मक्रीडात्मसंश्रय: । आत्मन्यग्नीन् समारोप्य त्यक्त्वा सर्वपरिग्रहान्,फिर आत्माका ही यजन, आत्मामें ही रत होकर आत्मामें ही क्रीडा करे। सब प्रकारसे आत्माका ही आश्रय ले। अग्निहोत्रकी अग्नियोंको आत्मामें ही आरोपित करके सम्पूर्ण संग्रह-परिग्रहको त्याग दे और तुरंत सम्पन्न किये जानेवाले ब्रह्मयज्ञ आदि यज्ञों तथा इष्टियोंका सदा ही मानसिक अनुष्ठान करता रहे। ऐसा तबतक करे, जबतक कि याज्ञिकोंके कर्ममय यज्ञसे हटकर आत्मयज्ञका अभ्यास न हो जाय
ātmayājī so ’tmaratir ātmakrīḍa ātmasaṁśrayaḥ | ātmany agnīn samāropya tyaktvā sarvaparigrahān ||
వానప్రస్థావధిని పూర్తిచేసి, ఆయుష్షు నాలుగవ భాగము మిగిలినప్పుడు, వృద్ధాప్యముతో శరీరం క్షీణించి రోగాలు వేధిస్తే, ఆ ఆశ్రమాన్ని విడిచి సంన్యాసాశ్రమాన్ని స్వీకరించాలి. సంన్యాసదీక్ష సమయంలో ఒక దినములో పూర్తయ్యే యాగాన్ని చేసి, తన సర్వస్వాన్ని దక్షిణగా సమర్పించాలి. అతడు ‘ఆత్మయాజీ’ కావాలి—ఆత్మలోనే రమించేవాడు, ఆత్మలోనే క్రీడించేవాడు, అన్ని విధాలా ఆత్మనే ఆశ్రయించేవాడు. అగ్నిహోత్రాగ్నులను ఆత్మలోనే ఆరూపించి, సమస్త పరిగ్రహాలను త్యజించాలి; బ్రహ్మయజ్ఞాది తక్షణసాధ్య యజ్ఞములు మరియు ఇష్టులను నిత్యం మనసా ఆచరించాలి—కర్మమయ యజ్ఞాన్ని విడిచి ఆత్మయజ్ఞాభ్యాసం స్థిరపడే వరకు.
व्यास उवाच