Shloka 13
कामबन्धन-निवृत्ति तथा शान्तिलक्षण-उपदेशः | Release from Desire-Bondage and the Marks of Peace
भृत्यशेषं तु यो5श्नाति तमाहुर्विघसाशिनम् | विघसं भृत्यशेषं तु यज्ञशेषमथामृतम्
bhṛtyaśeṣaṃ tu yo 'śnāti tam āhur vighasāśinam | vighasaṃ bhṛtyaśeṣaṃ tu yajñaśeṣam athāmṛtam ||
ఆశ్రితులకును కుటుంబజనులకును భోజనం పెట్టి మిగిలిన అన్నాన్ని తినువాడిని ‘విఘసాశి’ అంటారు. పోష్యుల భోజనానంతరం మిగిలినది ‘విఘస’; పంచమహాయజ్ఞములు, బలివైశ్వదేవాది యజ్ఞకర్మల అనంతరం మిగిలిన శేషాన్ని ‘అమృతం’—పవిత్ర ప్రసాదం—అని చెప్పబడింది.
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse teaches a dharmic hierarchy of eating: one should first feed those one must support; what remains is ‘vighasa’. More highly valued is ‘amṛta’, the sanctified remainder of obligatory sacrificial duties (pañca-mahāyajñas, bali-vaiśvadeva), which is considered spiritually elevating.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma, Vyāsa defines technical terms related to household conduct and ritual: who is called a vighasāśin, what counts as vighasa, and why sacrificial remnants are termed amṛta.