Shloka 666
योग–सांख्यसमन्वयः, रथोपमा, व्यक्त–अव्यक्तविवेकः
Yoga–Sāṃkhya Synthesis, Chariot Allegory, and the Vyakta–Avyakta Distinction
निरन्तरविशेषास्ते बहुमानावमानयो: । अब उनके यहाँ वर्णसंकर संतानें होने लगी हैं। किसीमें पवित्रता नहीं रह गयी है। जो वेदोंके विद्वान ब्राह्मण हैं और जो स्पष्ट ही वेदकी एक ऋचा भी नहीं जानते हैं, उन दोनोंमें वे दैत्यलोग कोई अन्तर या विशेषता नहीं समझते हैं और न उनका मान या अपमान करनेमें ही कोई अन्तर रखते हैं
nirantaraviśeṣās te bahumānāvamānayoḥ |
వారిలో గౌరవం–అవమానం విషయమై స్థిరమైన భేదబుద్ధి ఇక లేదు. ఇప్పుడు వారి సమాజంలో వర్ణసంకర సంతానం పుట్టుచున్నది; ఎవరిలోనూ శౌచశుద్ధి నిలవలేదు. వేదవిద్వాంసుడైన బ్రాహ్మణుడికీ, వేదంలోని ఒక్క ఋచనైనా తెలియని వాడికీ మధ్య దైత్యులు ఎలాంటి తేడా చూడరు; గౌరవం చేయడంలోనూ అవమానించడంలోనూ వారు భేదం పెట్టరు.
शक्र उवाच
Educational Q&A
The passage warns that when society loses the capacity to distinguish genuine learning and virtue from ignorance—especially regarding Vedic knowledge and disciplined conduct—honor and dishonor become arbitrary. This collapse of discernment is presented as a sign of dharmic decline, linked with social confusion (varṇa-saṅkara) and loss of purity.
Śakra (Indra) describes the deteriorating condition among the Daityas: mixed progeny and loss of purity have arisen, and they no longer recognize or uphold the special status of Veda-knowing Brāhmaṇas. As a result, they treat the learned and the unlearned alike in matters of respect and contempt.