Shloka 18
Adhyāya 222 — ब्रह्मस्थानप्राप्ति: मोक्षधर्मे समत्वव्रतम्
Attaining the Brahman-Station: The Vow of Equanimity in Mokṣadharma
Devanagari script
यदि स्यात् पुरुष: कर्ता शक्रात्मश्रेयसे ध्रुवम् | आरम्भास्तस्य सिद्धयेयुर्न तु जातु परा भवेत्,इन्द्र! यदि पुरुष ही कर्ता होता तो वह अपने कल्याणके लिये जो कुछ भी करता, उसके भी सारे कार्य अवश्य सिद्ध होते। उसे अपने प्रयत्नमें कभी पराभव नहीं प्राप्त होता
Translation
హే శక్రా! పురుషుడే నిశ్చయంగా కర్త అయితే, తన శ్రేయస్సుకోసం ప్రారంభించిన ప్రతి కార్యమూ తప్పక సిద్ధించేది; అతనికి తన ప్రయత్నంలో ఎప్పుడూ పరాభవం కలగదు.
Word by Word
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
स्यात्would be
स्यात्:
TypeVerb
Rootअस् (भू)
FormVidhi-linga, optative (potential), 3, singular, Parasmaipada
पुरुषःa man/person
पुरुषः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरुष
Formmasculine, nominative, singular
कर्ताdoer/agent
कर्ता:
Karta
TypeNoun
Rootकर्तृ (कृ + तृच्)
Formmasculine, nominative, singular
शक्रO Śakra (Indra)
शक्र:
TypeNoun
Rootशक्र
Formmasculine, vocative, singular
आत्मश्रेयसेfor (his) own welfare
आत्मश्रेयसे:
Sampradana
TypeNoun
Rootआत्मन् + श्रेयस्
Formneuter, dative, singular
ध्रुवम्certainly/indeed
ध्रुवम्:
TypeIndeclinable
Rootध्रुव
आरम्भाःundertakings/efforts
आरम्भाः:
Karta
TypeNoun
Rootआरम्भ
Formmasculine, nominative, plural
तस्यof him
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine/neuter, genitive, singular
सिद्धयेयुःwould succeed/be accomplished
सिद्धयेयुः:
TypeVerb
Rootसिध्
FormVidhi-linga, optative (potential), 3, plural, Parasmaipada
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
तुbut/however
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
जातुever/at any time
जातु:
TypeIndeclinable
Rootजातु
पराdefeat
परा:
TypeNoun
Rootपरा
Formfeminine, nominative, singular
भवेत्would occur/be
भवेत्:
TypeVerb
Rootभू
FormVidhi-linga, optative (potential), 3, singular, Parasmaipada
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
TypeNoun
Rootइन्द्र
Formmasculine, vocative, singular
Speaker
प्रह्माद उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes