Shloka 36
बलीन्द्रसंवादः — Kāla, Anityatā, and the Limits of Agency
Mahābhārata 12.217
सूच्या सूत्र यथा वस्त्रे संसारयति वायक: । तद्वत् संसारसूत्र हि तृष्णासूच्या निबद्धयते,जैसे कपड़ा बुननेवाला बुनकर सूईसे वस्त्रमें सूतको पिरो देता है, उसी प्रकार तृष्णारूपी सूईसे संसाररूपी सूत्र ग्रथित होता है
sūcyā sūtraṃ yathā vastre saṃsārayati vāyakaḥ | tadvat saṃsārasūtraṃ hi tṛṣṇāsūcyā nibaddhyate ||
ఎలా నేయువాడు సూదితో వస్త్రంలో నూలును దూర్చి నేస్తాడో, అలాగే తృష్ణారూప సూది చేత సంసారరూప నూలు గుచ్చబడి గట్టిగా నేయబడుతుంది।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Craving (tṛṣṇā) is the binding instrument that ‘stitches’ a being into saṃsāra; by reducing desire, one loosens the very mechanism that keeps worldly bondage continuous.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs on dharma and liberation-oriented ethics. Here he uses a vivid craft metaphor—needle, thread, and cloth—to explain how desire functions as the practical cause that binds life to repeated worldly entanglement.