Shloka 16

ध्यानयोगवर्णनम्

Description of the Path of Meditation

Devanagari script

सर्व पश्यति यद्‌ दृश्यं मनोयुक्तेन चक्षुषा । मनसि व्याकुले चक्षु: पश्यन्नपि न पश्यति,जो भी दृश्य पदार्थ है, उसे प्राणी तभी देख पाता है जब कि उसकी दृष्टिके साथ मनका संयोग हो। यदि मन व्याकुल हो तो उसकी आँख देखती हुई भी नहीं देख पाती है

Transliteration

sarvaṁ paśyati yad dṛśyaṁ manoyuktena cakṣuṣā | manasi vyākule cakṣuḥ paśyann api na paśyati ||

Translation

దృశ్యమైనదంతా ప్రాణి దృష్టితో మనస్సు కలిసినప్పుడే నిజంగా గ్రహించగలడు. మనస్సు వ్యాకులమైతే కన్ను చూస్తున్నప్పటికీ నిజంగా చూడదు.

Word by Word

सर्वम्everything

पश्यतिsees

यत्which/that

दृश्यम्visible (object)

मनःयुक्तेनwith (the eye) connected to the mind

चक्षुषाwith the eye

मनसिin the mind

व्याकुलेwhen (it is) agitated/disturbed

चक्षुःthe eye

पश्यन्seeing (even while seeing)

अपिeven/also

नnot

पश्यतिsees

Speaker

भरद्वाज उवाच

Characters & Entities

Bharadvāja

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes