Shloka 29
Śānti-parva 168: Śoka-nivṛtti-buddhi (The Cognition that Reduces Grief) and Piṅgalā’s Nairāśya
भीमयेन उवाच नाकाम: कामयत्यर्थ नाकामो धर्ममिच्छति । नाकाम: कामयानो<स्ति तस्मात् कामो विशिष्यते,भीमसेन बोले--धर्मराज! जिसके मनमें कोई कामना नहीं है, उसे न तो धन कमानेकी इच्छा होती है और न धर्म करनेकी ही। कामनाहीन पुरुष तो काम (भोग) भी नहीं चाहता है; इसलिये त्रिवर्गमें काम ही सबसे बढ़कर है
Bhīmayena uvāca: nākāmaḥ kāmayaty arthaṃ nākāmo dharmam icchati | nākāmaḥ kāmayāno 'sti tasmāt kāmo viśiṣyate ||
భీముడు అన్నాడు—ధర్మరాజా! మనసులో కోరికలేని వాడు ధనాన్ని కోరడు, ధర్మాన్ని ఆచరించాలనికూడా తలచడు. కోరికలేని వాడు భోగాన్ని కూడా ఆశించడు; అందుచేత త్రివర్గాలలో కామమే విశిష్టమని చెప్పబడుతుంది.
भीमयेन उवाच
Educational Q&A
Bhīma argues that desire (kāma) is the driving force behind human pursuit: without desire, one does not strive for wealth (artha) or even for dharma; hence kāma is presented as the most influential among the three aims.
In the Śānti Parva’s reflective dialogue, Bhīma addresses Dharmarāja (Yudhiṣṭhira) and offers a pragmatic view of human motivation, asserting that desire underlies the pursuit of both material success and moral/religious duty.