Shloka 22
Śānti-parva 168: Śoka-nivṛtti-buddhi (The Cognition that Reduces Grief) and Piṅgalā’s Nairāśya
नकुलसहदेवावूचतुः आसीनश्न शयानश्ष विचरन्नपि वा स्थित: । अर्थयोगं दृढं कुर्याद् योगैरुच्चावचैरपि,नकुल-सहदेव बोले--महाराज! मनुष्यको बैठते, सोते, घूमते-फिरते अथवा खड़े होते समय भी छोटे-बड़े हर तरहके उपायोंसे धनकी आयको सुदृढ़ बनाना चाहिये
nakula-sahadevāv ūcatuḥ—āsīnaś ca śayānaś ca vicarann api vā sthitaḥ | arthayogaṁ dṛḍhaṁ kuryād yogair uccāvacair api ||
నకులుడు, సహదేవుడు అన్నారు—మహారాజా! మనిషి కూర్చున్నా, పడుకున్నా, తిరుగుతున్నా, నిలబడి ఉన్నా—చిన్నా పెద్దా అన్ని విధాల ఉపాయాలతో అర్థయోగాన్ని, అంటే జీవనోపాధి-సమృద్ధి సాధనాలను, దృఢంగా చేయాలి.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
One should be continuously attentive to strengthening one’s artha—i.e., the practical means of livelihood and resources—using appropriate methods of every scale. The verse emphasizes steady, disciplined effort rather than sporadic action.
Within the didactic discourse of the Śānti Parva, Nakula and Sahadeva present counsel on practical statecraft and personal conduct, stressing constant vigilance in maintaining and increasing resources, regardless of one’s posture or activity.