Shloka 9
Virūpākṣa’s Dāna and Gautama’s Burden — the approach of Rājadharma
Devanagari script
परेषां यत्र दोष: स्यात् तद् गुहां सम्प्रकाशयेत् । समानेष्वेव दोषेषु वृत्त्यर्थमुपघातयेत्,जहाँ दूसरोंकी बदनामी होती हो, वहाँ उनके गुप्त दोषोंको भी प्रकट कर देता है और अपने तथा दूसरेके अपराध बारबर होनेपर भी वह आजीविकाके लिये दूसरेका ही सर्वनाश करता है
Translation
ఇతరుల దోషం కనిపించిన చోట వారి గుప్తదోషాలనికూడా వెలికి తీసి ప్రకటిస్తాడు; తనదీ ఇతరుడిదీ తప్పు సమానమైనా జీవనోపాధి కోసం ఇతరుడినే నాశనం చేస్తాడు।
Word by Word
परेषाम्of others
परेषाम्:
Sampradana
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formmasculine/neuter, genitive, plural
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
दोषःfault, defect
दोषः:
Karta
TypeNoun
Rootदोष (प्रातिपदिक)
Formmasculine, nominative, singular
स्यात्would be / may be
स्यात्:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formoptative (vidhi-liṅ), 3rd, singular, parasmaipada
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formneuter, accusative, singular
गुहाम्secret (hidden matter)
गुहाम्:
Karma
TypeNoun
Rootगुहा (प्रातिपदिक)
Formfeminine, accusative, singular
सम्प्रकाशयेत्should disclose, should make fully known
सम्प्रकाशयेत्:
TypeVerb
Rootसम्+प्र+काश् (धातु)
Formoptative (vidhi-liṅ), 3rd, singular, parasmaipada
समानेषुwhen (they are) equal / in equal (cases)
समानेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसमान (प्रातिपदिक)
Formmasculine/neuter, locative, plural
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
दोषेषुin faults / in offences
दोषेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदोष (प्रातिपदिक)
Formmasculine, locative, plural
वृत्त्यर्थम्for the sake of livelihood
वृत्त्यर्थम्:
Prayojana
TypeNoun
Rootवृत्ति + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formmasculine, accusative, singular
उपघातयेत्should harm / should cause ruin
उपघातयेत्:
TypeVerb
Rootउप+हन् (धातु)
Formoptative (vidhi-liṅ), 3rd, singular, parasmaipada, causative sense (णिच्): 'cause to be struck/destroyed'
Speaker
भीष्म उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes