Shloka 10
तथोपकारिणं चैव मन्यते वज्चितं परम् | दत्त्वापि च धनं काले संतपत्युपकारिणे,जो उसका उपकार करता है, उसको वह अपने जालमें फँसा हुआ समझता है और उपकारीको भी यदि कभी धन देता है तो उसके लिये बहुत समयतक पश्चात्ताप करता रहता है
tathopakāriṇaṃ caiva manyate vañcitaṃ param | dattvāpi ca dhanaṃ kāle santapaty upakāriṇe ||
తనకు ఉపకారం చేసినవాడినికూడా అతడు తన వలలో చిక్కి పూర్తిగా మోసపోయినవాడిగా భావిస్తాడు. ఇంకా, ఎప్పుడైనా కాలానుసారం ఉపకారికి ధనం ఇచ్చినా, దాని కోసం అతడు చాలాకాలం పశ్చాత్తాపంతో మథనపడుతూనే ఉంటాడు.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse condemns ingratitude and manipulative giving: a corrupt person treats even a benefactor as someone already trapped and, if he gives anything in return, he later regrets it—showing that his ‘charity’ is not rooted in dharma but in self-interest and resentment.
In Shanti Parva’s instruction on righteous conduct and character, Bhishma describes a negative type of person: one who exploits helpers, assumes superiority over them, and cannot give back without inner bitterness—illustrating traits to avoid in ethical life.