Shloka 22
Dama-pradhāna-dharma (Self-restraint as the Root of Dharma) — Śānti-parva 154
ते पश्यत सुतस्नेहो यादृश: पशुपक्षिणाम् | न तेषां धारयित्वा तान् कश्चिदस्ति फलागम:
te paśyata sutasneho yādṛśaḥ paśupakṣiṇām | na teṣāṃ dhārayitvā tān kaścid asti phalāgamaḥ ||
భీష్ముడు అన్నాడు—పశువులు, పక్షులు తమ పిల్లలపై చూపే స్నేహం ఎలాంటిదో చూడండి. అయితే ఆ ప్రాణులు పిల్లలను పోషించి పెంచినంత మాత్రాన పరలోకంలో ఏదైనా నిశ్చిత ఫలం కలుగదు.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Natural love for one’s children is universal—even animals have it—but mere attachment-driven caretaking is not automatically a spiritually meritorious act. Dharmic ‘fruit’ is associated with conscious, value-guided action and inner discipline rather than instinct alone.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma and right conduct, Bhishma illustrates a moral distinction: instinctive parental affection (seen in beasts and birds) versus deliberate, dharma-oriented practice that is said to yield higher results.