Shloka 45
Śaraṇāgatapālana—Prastāvanā
Protection of the Refuge-Seeker: Opening of the Kapota Narrative
Devanagari script
“किसी यथार्थ कारणसे शत्रुके मनमें विश्वास उत्पन्न करके जब कभी उसका पैर लड़खड़ाता देखे अर्थात् उसे कमजोर समझे तभी उसपर प्रहार कर दे ।।
Translation
నిజమని తోచే కారణంతో శత్రువు మనసులో ముందుగా విశ్వాసం కలిగించి, అతని అడుగు జారుతున్నట్లు కనిపించినప్పుడే—అంటే అతడు బలహీనుడని తెలిసిన వేళ—అప్పుడే ప్రహారం చేయాలి. అనుమానం అవసరం లేనిదానిపైనా అనుమానం పెట్టాలి; అనుమానితుడి విషయంలో అయితే నిత్యం అప్రమత్తంగా అనుమానించాలి. ఎందుకంటే నిర్లక్ష్యంతో పుట్టిన భయం వేర్లతో సహా నాశనం చేస్తుంది.
Word by Word
अशङ्क्यम्even what seems not-to-be-suspected
अशङ्क्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअशङ्क्य
FormNeuter, Accusative, Singular
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
शङ्केतone should suspect
शङ्केत:
TypeVerb
Rootशङ्क्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
नित्यम्always
नित्यम्:
TypeIndeclinable
Rootनित्य
शङ्केतone should suspect
शङ्केत:
TypeVerb
Rootशङ्क्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
शङ्कितात्from one who is suspected / from the suspected (person)
शङ्कितात्:
Apadana
TypeNoun
Rootशङ्कित
FormMasculine, Ablative, Singular
भयम्fear
भयम्:
Karta
TypeNoun
Rootभय
FormNeuter, Nominative, Singular
हindeed/for emphasis
ह:
TypeIndeclinable
Rootह
अशङ्कितात्from one who is not suspected / from the unsuspected (person)
अशङ्कितात्:
Apadana
TypeNoun
Rootअशङ्कित
FormMasculine, Ablative, Singular
जातम्arisen/born
जातम्:
TypeAdjective
Rootजात
FormNeuter, Nominative, Singular
समूलम्root-and-all, with the root
समूलम्:
TypeAdjective
Rootसमूल
FormNeuter, Accusative, Singular
अपिeven
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
कृन्ततिcuts off/destroys
कृन्तति:
TypeVerb
Rootकृत्
FormPresent (Lat), 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes