Shloka 28
Draupadī’s Exhortation on Rājadharma and Daṇḍa (द्रौपद्याः राजधर्मोपदेशः)
अमरप्रतिमा: सर्वे शत्रुसाहा: परंतपा: । एको<पि हि सुखायैषां मम स्यादिति मे मति:,पुरुषसिंह! शत्रुओंको संताप देनेवाले आपके ये सभी भाई शत्रु-सैनिकोंका वेग सहन करनेमें समर्थ हैं, देवताओंके समान तेजस्वी हैं, मेरा विश्वास है कि इनमेंसे एक वीर भी मुझे पूर्ण सुखी बना सकता है, फिर ये मेरे पाँचों नरश्रेष्ठ पति क्या नहीं कर सकते हैं? शरीरको चेष्टाशील बनानेमें सम्पूर्ण इन्द्रियोंका जो स्थान है, वही मेरे जीवनको सुखी बनानेमें इन सबका है
amarapratimāḥ sarve śatrusahāḥ paraṃtapāḥ | eko 'pi hi sukhāyaiṣāṃ mama syād iti me matiḥ, puruṣasiṃha |
వైశంపాయనుడు పలికెను— ఓ పురుషసింహా! నీ సోదరులందరూ అమరులవలె తేజోవంతులు; శత్రుసేనల దాడి వేగాన్ని తట్టుకోగలవారు, శత్రువులను తపింపజేసే పరంతపులు. నా నిశ్చయం—వారిలో ఒక్క వీరుడే నాకు సంపూర్ణ సుఖాన్ని కలిగించగలడు; మరి ఈ ఐదుగురు నరశ్రేష్ఠులు కలిసివుంటే ఏమి చేయలేరు? శరీరాన్ని క్రియాశీలంగా చేయడంలో సమస్త ఇంద్రియాలకు ఎంత అవసరమో, నా జీవితం సంపూర్ణంగా సుఖంగా ఉండటంలో వీరందరికీ అంతే అవసరం ఉంది.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores interdependence and completeness: just as the body’s activity depends on all the senses together, a fulfilled life (here, marital and social well-being) is supported by the combined strengths and roles of all involved. It also praises kṣatriya virtues—endurance, valor, and the capacity to protect.
In Vaiśampāyana’s narration, a speaker (contextually referring to the five Pāṇḍava brothers as husbands) extols their godlike prowess and argues that even one of them could secure her happiness—therefore all five together are more than sufficient—using the analogy of the senses empowering the body.