Shloka 25
Draupadī’s Exhortation on Rājadharma and Daṇḍa (द्रौपद्याः राजधर्मोपदेशः)
पुरुषसिंह! महामेरुसे उत्तर शाकद्वीपके बराबर ही जो भद्राश्व वर्ष है, उसे भी आपके दण्डसे दबना पड़ा है ।। द्वीपाश्न सान्तरद्वीपा नानाजनपदाश्रया: । विगाहा सागरं वीर दण्डेन मृदितास्त्वया,वीर! इनके अतिरिक्त भी जो बहुत-से देशोंके आश्रयभूत द्वीप और अन्तर्द्धीप हैं, समुद्र लाँघकर उन्हें भी आपने दण्डद्वारा दबाकर अपने अधिकारमें कर लिया है
puruṣasiṃha! mahāmerose uttara-śākadvīpake samāna eva yo bhadrāśva-varṣaḥ, so 'pi tava daṇḍena mṛditaḥ. dvīpāś ca antaradvīpāś ca nānājanapadāśrayāḥ; vigāhya sāgaraṃ vīra, daṇḍena mṛditās tvayā.
వైశంపాయనుడు పలికెను— ఓ పురుషసింహా! మహామేరు ఉత్తరాన శాకద్వీపంలో ఉన్న భద్రాశ్వ-వర్షమూ నీ దండాధికారానికి వంగక తప్పలేదు. ఇంకా, అనేక జనపదాలకు ఆశ్రయమైన ద్వీపాలు, అంతర్ద్వీపాలు—ఓ వీరా! సముద్రాన్ని దాటి నీవు వాటినీ దండబలంతో అణచి నీ అధీనంలోకి తెచ్చుకున్నావు.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds daṇḍa as an instrument of kingship: political order is maintained by the ruler’s capacity to discipline and restrain. In the ethical frame of Śānti Parva, such power is ideally subordinated to dharma—used to protect subjects and stabilize society rather than for mere domination.
Vaiśampāyana praises a heroic ruler’s expansive campaign: even distant cosmographic regions like Bhadrāśva-varṣa in Śākadvīpa, along with numerous islands and inner islands inhabited by many peoples, are said to have been subdued after the hero crossed the ocean and imposed his authority.