Shloka 11
Kośa-saṃjanana and Subtle Dharma
Treasury Formation and Fine-Grained Ethics
भारत! डाकुओंको लूट-पाट या हिंसा आदि भयानक कर्मोके लिये अनायास ही सेना सुलभ हो जाती है। सर्वथा मर्यादाशून्य मनुष्यसे सब लोग उद्विग्न हो उठते हैं। केवल निर्दयतापूर्ण कर्म करनेवाले पुरुषकी ओरसे डाकू भी शंकित रहते हैं
bhārata! ḍākūnām luṭ-pāṭaṃ vā hiṃsāṃ vādyāni bhayānakāni karmāṇi kartuṃ senā anāyāsenaiva sulabhā bhavati | sarvathā maryādāśūnyāt puruṣāt sarve lokā udvignā bhavanti | kevalaṃ nṛśaṃsa-karmakāriṇaḥ puruṣasya diśaṃ prati ḍākavo 'pi śaṅkāṃ kurvanti |
ఓ భారతా! దొంగలకు దోపిడీ, హింస వంటి భయంకర కార్యాల కోసం అల్పప్రయత్నంతోనే ఒక గుంపు దొరుకుతుంది. పూర్తిగా నియమరహితుడైన మనిషిని చూసి అందరూ కలవరపడతారు. కేవలం నిర్దయకర్మలే చేసే వాడిని దొంగలే అయినా అనుమానిస్తారు.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Unrestrained cruelty destabilizes society: violent enterprises easily gather followers, yet a person devoid of moral boundaries becomes a source of fear to all—so much so that even criminals distrust and dread the utterly ruthless.
Bhīṣma, instructing Yudhiṣṭhira in the Śānti Parva on conduct and governance, describes how lawless violence attracts a ready band, and warns that a boundaryless, pitiless man provokes universal anxiety and suspicion.