Shloka 22
Vyāghra–Gomāyu Saṃvāda (व्याघ्रगोमायु संवाद) — Testing Character Beneath Appearances
न शक््यं हानमात्येन महत्त्वमनुशासितुम् । दुष्टामात्येन वा वीर शरीरपरिपन्थिना,वीर! मन्त्रीके बिना एकाकी राजा विशाल राज्यका शासन नहीं कर सकता। यदि शरीरको सुखा देनेवाला कोई दुष्ट मन्त्री मिल गया तो उसके द्वारा भी शासन नहीं चलाया जा सकता
na śakyaṃ hānamātyena mahattvam anuśāsitum | duṣṭāmātyena vā vīra śarīraparipanthinā ||
ఓ వీరా! లోపమున్న మంత్రితో రాజ్యమహత్త్వాన్ని సరిగా పాలించటం, నిలుపుకోవటం సాధ్యం కాదు. అలాగే రాజదేహానికే శత్రువైన దుష్టమంత్రితో అయితే పాలన అసాధ్యమే.
शार्टूल उवाच
Educational Q&A
Effective kingship depends on competent and virtuous ministers. A deficient minister cannot sustain royal greatness, and a corrupt minister becomes a direct threat to the ruler and the realm; therefore, wise counsel and integrity in advisers are essential to rājadharma.
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Śārṭūla addresses a ‘hero’ and emphasizes the practical and moral necessity of good ministers: a king cannot rule a large kingdom alone, and wicked advisers make governance collapse and endanger the king’s life.