Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

Vyāghra–Gomāyu Saṃvāda (व्याघ्रगोमायु संवाद) — Testing Character Beneath Appearances

गोमायुरुवाच सदृशं मृगराजैतत्‌ तव वाक्‍्यं मदन्तरे । यत्‌ सहायान्‌ मृगयसे धर्मार्थकुशलान्‌ शुचीन्‌,सियार बोला--मृगराज! आपने मेरे लिये जो बात कही है, वह सर्वथा आपके योग्य ही है तथा आप जो धर्म और अर्थसाधनमें कुशल एवं शुद्ध स्वभाववाले सहायकों (मन्त्रियों) की खोज कर रहे हैं, यह भी उचित ही है

gomāyur uvāca sadṛśaṃ mṛgarāja etat tava vākyaṃ mad-antare | yat sahāyān mṛgayase dharmārtha-kuśalān śucīn |

నక్క అన్నది—ఓ మృగరాజా! నా విషయమై మీరు పలికిన మాట పూర్తిగా మీకు తగినదే. అలాగే ధర్మం, అర్థంలో నిపుణులై శుచిత్వం కలిగిన సహాయకులను (మంత్రులను) అన్వేషించడం కూడా సముచితమే.

गोमायुःthe jackal
गोमायुः:
Karta
TypeNoun
Rootगोमायु
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
Karma
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
सदृशम्befitting, suitable
सदृशम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसदृश
FormNeuter, Nominative, Singular
मृगराजO king of beasts (lion)
मृगराज:
Sampradana
TypeNoun
Rootमृगराज
FormMasculine, Vocative, Singular
एतत्this
एतत्:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
तवyour
तव:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
वाक्यम्speech, statement
वाक्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootवाक्य
FormNeuter, Nominative, Singular
मत्-अन्तरेwith regard to me / in my case
मत्-अन्तरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमत् + अन्तर
FormNeuter, Locative, Singular
यत्that (which)
यत्:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative, Singular
सहायान्helpers, allies, ministers
सहायान्:
Karma
TypeNoun
Rootसहाय
FormMasculine, Accusative, Plural
मृगयसेyou seek, look for
मृगयसे:
Karta
TypeVerb
Rootमृगय्
FormPresent, Second, Singular
धर्म-अर्थ-कुशलान्skilled in dharma and artha
धर्म-अर्थ-कुशलान्:
Karma
TypeAdjective
Rootधर्म + अर्थ + कुशल
FormMasculine, Accusative, Plural
शुचीन्pure, clean (in conduct)
शुचीन्:
Karma
TypeAdjective
Rootशुचि
FormMasculine, Accusative, Plural

शार्टूल उवाच

गोमायु (jackal)
मृगराज (lion)

Educational Q&A

A ruler’s search for advisers should prioritize moral purity (śuci) and competence in both dharma (ethical duty) and artha (practical governance). Worthy counsel is presented as essential to righteous and effective rule.

In an animal-fable style exchange, the jackal addresses the lion, affirming that the lion’s words are appropriate and praising the lion’s intention to seek capable and upright companions/ministers.