Shloka 19
Durgātitaraṇa—Conduct for Crossing Difficulties (दुर्गातितरणम्)
ये न मानित्वमिच्छन्ति मानयन्ति च ये परान् । मान्यमानान् नमस्यन्ति दुर्गाण्यतितरन्ति ते
ye na mānitvam icchanti mānayanti ca ye parān | mānyamānān namasyanti durgāṇy atitaranti te ||
భీష్ముడు పలికెను—తమకు గౌరవం కావాలని కోరని వారు, ఇతరులను గౌరవించే వారు, మరియు గౌరవనీయులకు నమస్కరించే వారు—దుర్గమమైన, భయంకరమైన సంకటాలనూ దాటిపోతారు।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Humility and reverence are protective virtues: not seeking personal honor, honoring others, and bowing to the truly worthy enables one to overcome severe difficulties (durgāṇi).
In the Śānti Parva’s instruction on dharma and right conduct, Bhīṣma teaches Yudhiṣṭhira that social and moral resilience comes from humility—respecting others and showing deference to the respectable—by which one ‘crosses’ dangers and hard situations.