Shloka 6
Ānṛśaṃsya, Amātya-Guṇa, and Reconciliatory Counsel (आनृशंस्य–अमात्यगुण–संधि-उपदेशः)
Devanagari script
त्वादृशं हि कुले जातमनृशंसं बहुश्रुतम् । अमात्यं को न कुर्वीत राज्यप्रणयकोविदम्,तुम्हारा जन्म उच्चकुलमें हुआ है। तुम दयालु, अनेक शास्त्रोंके ज्ञाता तथा राज्यसंचालनकी कलामें कुशल हो। तुम्हारे-जैसे योग्य पुरुषको कौन अपना मन्त्री नहीं बनायेगा?
Transliteration
tvādṛśaṃ hi kule jātam anṛśaṃsaṃ bahuśrutam | amātyaṃ ko na kurvīta rājya-praṇaya-kovidam ||
Translation
నీ జన్మ ఉన్నత వంశంలో జరిగింది. నీవు కరుణాశీలివి, అనేక శాస్త్రాలలో పాండిత్యం కలవాడివి, రాజ్యపాలన మరియు రాజనీతి కళల్లో నిపుణుడివి. నీ వంటి యోగ్యుణ్ణి ఎవరు మంత్రి చేయరు?
Word by Word
त्वादृशम्one like you
त्वादृशम्:
Karma
TypeAdjective
Rootत्वादृश
FormNeuter, Accusative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
कुलेin a family/lineage
कुले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकुल
FormNeuter, Locative, Singular
जातम्born
जातम्:
TypeAdjective
Rootजन्
FormPast passive participle (क्त), Neuter, Accusative, Singular
अनृशंसम्compassionate/non-cruel
अनृशंसम्:
TypeAdjective
Rootअनृशंस
FormNeuter, Accusative, Singular
बहुश्रुतम्much-learned (one who has heard/learned much)
बहुश्रुतम्:
TypeAdjective
Rootबहुश्रुत
FormNeuter, Accusative, Singular
अमात्यम्minister/counsellor
अमात्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootअमात्य
FormMasculine, Accusative, Singular
कःwho?
कः:
Karta
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
कुर्वीतwould make/should appoint
कुर्वीत:
TypeVerb
Rootकृ
FormOptative (विधिलिङ्), Parasmaipada, 3rd, Singular, Potential/should-would
राज्यप्रणयकोविदम्skilled in the management/administration of the kingdom
राज्यप्रणयकोविदम्:
TypeAdjective
Rootराज्यप्रणयकोविद
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaM
minister (amātya)K
kingdom/state (rājya)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes