Shloka 17
अभिशनज्ञौ युद्धधर्मस्य मम माता पिता च मे,“मेरे माता-पिता युद्धधर्मके ज्ञाता हैं। वे दोनों मेरी मृत्युका समाचार सुनकर दुःखसे आतुर हो जायाँगे। तुम मेरे कहनेसे उन्हें यह संदेश देना कि मैंने यज्ञ किये, जो भरण-पोषण करनेयोग्य थे, उनका पालन किया और समुद्रपर्यन्त पृथ्वीका अच्छी तरह शासन किया
abhiśanajñau yuddhadharmasya mama mātā pitā ca me |
సంజయుడు అన్నాడు—నా తల్లి తండ్రులు యుద్ధధర్మంలో నిపుణులు. నా మరణవార్త విన్న వెంటనే వారు ఇద్దరూ శోకంతో కలత చెందుతారు. నా మాటగా వారికి ఈ సందేశం చెప్పు—నేను యజ్ఞాలు నిర్వహించాను, పోషణకు అర్హులైన వారిని సంరక్షించాను, మరియు సముద్రపర్యంతమైన భూమిని సక్రమంగా పాలించాను.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames an ideal of kṣatriya life: even in the face of death, one seeks to be remembered for adherence to yuddha-dharma, performance of yajñas, protection of dependents, and righteous governance—ethical duty outweighing personal fear.
In the Shalya Parva war setting, Sañjaya speaks of a warrior anticipating death and instructing that a consoling message be delivered to his parents: that his life was spent in religious duty, social responsibility, and proper rule, even though the news will cause them grief.