Shloka 31
शल्यस्य सेनापत्याभ्युपगमः | Śalya’s Acceptance of Command
Devanagari script
न ध्रुवं सुखमस्तीति कुतो राष्ट्र कुतो यश: । इह कीर्तिविधातव्या सा च युद्धेन नान्यथा,'संसारमें कोई भी सुख सदा रहनेवाला नहीं है। फिर राष्ट्र और यश भी कैसे स्थिर रह सकते हैं? यहाँ तो कीर्तिका ही उपार्जन करना चाहिये और कीर्ति युद्धके सिवा किसी दूसरे उपायसे नहीं मिल सकती
Translation
లోకంలో ఏ సుఖమూ శాశ్వతం కాదు; అట్లుంటే రాజ్యమూ యశస్సూ ఎలా స్థిరంగా ఉంటాయి? ఇక్కడ సంపాదించవలసింది కీర్తియే; కీర్తి యుద్ధం తప్ప మరే మార్గంతో లభించదు।
Word by Word
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
ध्रुवम्certain, permanent
ध्रुवम्:
Karta
TypeAdjective
Rootध्रुव
Formneuter, nominative/accusative, singular
सुखम्happiness
सुखम्:
Karta
TypeNoun
Rootसुख
Formneuter, nominative, singular
अस्तिis/exists
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
Formpresent, third, singular, parasmaipada
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
कुतःwhence? how then?
कुतः:
TypeIndeclinable
Rootकुतः
राष्ट्रम्kingdom, realm
राष्ट्रम्:
Karta
TypeNoun
Rootराष्ट्र
Formneuter, nominative, singular
कुतःwhence? how then?
कुतः:
TypeIndeclinable
Rootकुतः
यशःfame, glory
यशः:
Karta
TypeNoun
Rootयशस्
Formneuter, nominative, singular
इहhere, in this world
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
कीर्तिःrenown, fame
कीर्तिः:
Karma
TypeNoun
Rootकीर्ति
Formfeminine, nominative, singular
विधातव्याis to be accomplished/secured (must be made)
विधातव्या:
TypeVerb
Rootवि-धा
Formgerundive (तव्यत्), feminine, nominative, singular, passive-necessitative
साthat (she/it), that (fame)
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formfeminine, nominative, singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
युद्धेनby/through war, battle
युद्धेन:
Karana
TypeNoun
Rootयुद्ध
Formneuter, instrumental, singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अन्यथाotherwise, by another means
अन्यथा:
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes