Shloka 47
Indratīrtha–Ādityatīrtha: Balarāma’s Ritual Bathing, Dāna, and Sacred-Historical Recollections
इस प्रकार श्रीमहाभारत शल्यपर्वके अन्तर्गत गदापव॑नमें बलदेवजीकी तीर्थयात्रा और सारस्वतोपाख्यानविषयक सैंतालीसवाँ अध्याय पूरा हुआ,भवद्धि्हिमवत्पष्ठे यत् तप: समुपार्जितम् । अस्याश्न यत् तपो विप्रा न सम॑ सन्मतं मम “वे बोले--“विप्रवरो! आपलोगोंने हिमालयके शिखरपर रहकर जो तपस्या की है और अरुन्धतीने यहीं रहकर जो तप किया है, इन दोनोंमें कोई समानता नहीं है (अरुन्धतीका ही तप श्रेष्ठ है)
bhavadbhiḥ himavat-pṛṣṭhe yat tapaḥ samupārjitam | asyāś ca yat tapo viprā na samaṃ sanmataṃ mama ||
ఆయన అన్నాడు— “బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠులారా! మీరు హిమాలయ శిఖరాలపై నివసిస్తూ సంపాదించిన తపస్సు, మరియు ఇక్కడే అరుంధతీ చేసిన తపస్సు—నా అభిప్రాయంలో రెండింటికీ సమానత లేదు. ఆమె తపస్సే గొప్పది.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Spiritual merit is not measured merely by the grandeur of the place or the outward difficulty of ascetic practice; true tapas is judged by its inner quality and exemplary steadfastness—here, Arundhatī’s discipline is held superior even to austerities performed on Himalayan peaks.
Within the Sarasvata-related episode framed in Śalya Parva, the speaker contrasts the sages’ Himalayan austerities with Arundhatī’s austerity performed ‘here’ and declares that they are not equal, explicitly elevating Arundhatī’s tapas as greater.