Previous Verse
Next Verse

Shloka 79

Varuṇābhiṣeka–Agni-anveṣaṇa–Kaubera-tīrtha

Varuṇa’s Consecration; Search for Agni; Kaubera Sacred Site

दग्धा: सहस्रशो दैत्या नादै: स्कन्दस्य चापरे | पताकयावधूताश्न हता: केचित्‌ सुरद्विष:,सहस्रों दैत्य उस शक्तिकी आगमें जलकर भस्म हो गये। कितने ही स्कन्दके सिंहनादोंसे ही डरकर अपने प्राण खो बैठे तथा कुछ देवद्रोही उनकी पताकासे ही कम्पित होकर मर गये

Vaiśampāyana uvāca | dagdhāḥ sahasraśo daityā nādaiḥ skandasya cāpare | patākayā vadhūtāś ca hatāḥ kecit suradviṣaḥ ||

ఆ శక్త్యస్త్రాగ్నిలో వేలాది దైత్యులు దగ్ధమై భస్మమయ్యారు. మరికొందరు స్కందుని సింహనాదం మాత్రమే విని ప్రాణాలు విడిచారు; కొందరు దేవద్వేషులు ఆయన ధ్వజం ఊపిరితోనే కంపించి మరణించారు.

दग्धाःburnt
दग्धाः:
Karta
TypeAdjective
Rootदग्ध (√दह्)
FormMasculine, Nominative, Plural
सहस्रशःby thousands, in thousands
सहस्रशः:
TypeIndeclinable
Rootसहस्रशस्
दैत्याḥDaityas (demons)
दैत्याḥ:
Karta
TypeNoun
Rootदैत्य
FormMasculine, Nominative, Plural
नादैःby roars/cries
नादैः:
Karana
TypeNoun
Rootनाद
FormMasculine, Instrumental, Plural
स्कन्दस्यof Skanda
स्कन्दस्य:
TypeNoun
Rootस्कन्द
FormMasculine, Genitive, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपरेothers
अपरे:
Karta
TypeAdjective
Rootअपर
FormMasculine, Nominative, Plural
पताकयाby (his) banner/flag
पताकया:
Karana
TypeNoun
Rootपताका
FormFeminine, Instrumental, Singular
अवधूताःshaken, agitated, tossed
अवधूताः:
Karta
TypeAdjective
Rootअवधूत (√धू)
FormMasculine, Nominative, Plural
हताḥkilled, slain
हताḥ:
Karta
TypeAdjective
Rootहत (√हन्)
FormMasculine, Nominative, Plural
केचित्some
केचित्:
Karta
TypePronoun
Rootकेचित्
FormMasculine, Nominative, Plural
सुरद्विषःhaters of the gods (god-enemies)
सुरद्विषः:
Karta
TypeNoun
Rootसुरद्विष्
FormMasculine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
S
Skanda (Kārttikeya)
D
Dāityas
S
Suras/Devas
S
Skanda’s banner (patākā)

Educational Q&A

The verse highlights how adharma-driven hostility toward the divine order (suradviṣaḥ) collapses before righteous, divinely sanctioned force: not only weapons but also presence, sound, and symbols (like the banner) can become instruments of moral and cosmic retribution.

Vaiśampāyana describes Skanda’s overwhelming impact in battle: thousands of Dāityas are burned, some die from fear induced by his lion-like roars, and others are slain as his banner’s sweeping motion shakes and routs them.