Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

Varuṇābhiṣeka–Agni-anveṣaṇa–Kaubera-tīrtha

Varuṇa’s Consecration; Search for Agni; Kaubera Sacred Site

पृथुवस्त्रा मधुलिका मधुकुम्भा तथैव च | पक्षालिका मत्कुलिका जरायुर्जर्जरानना

pṛthuvastrā madhulikā madhukumbhā tathaiva ca | pakṣālikā matkulikā jarāyur jarjarānanā ||

వైశంపాయనుడు పలికెను—పృథువస్త్రా, మధులికా, మధుకుంభా; అలాగే పక్షాలికా, మత్కులికా, జరాయు, జర్జరాననా—ఇవన్నీ (స్త్రీలు) ఉన్నారు.

पृथुवस्त्राःbroad-clothed (women)
पृथुवस्त्राः:
Karta
TypeAdjective
Rootपृथुवस्त्र
FormFeminine, Nominative, Plural
मधुलिकाःhoney-sellers / honey-women (name/class)
मधुलिकाः:
Karta
TypeNoun
Rootमधुलिका
FormFeminine, Nominative, Plural
मधुकुम्भाःthose with honey-jars / honey-pot women
मधुकुम्भाः:
Karta
TypeNoun
Rootमधुकुम्भ
FormFeminine, Nominative, Plural
तथाthus, likewise
तथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतथा
एवindeed, just
एव:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootएव
and
:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Root
पक्षालिकाःwasherwomen / cleaners (name/class)
पक्षालिकाः:
Karta
TypeNoun
Rootपक्षालिका
FormFeminine, Nominative, Plural
मत्कुलिकाःwomen of the Matkula clan / a named group
मत्कुलिकाः:
Karta
TypeNoun
Rootमत्कुलिका
FormFeminine, Nominative, Plural
जरायुःafterbirth, placenta; (also) a being born from a womb
जरायुः:
Karta
TypeNoun
Rootजरायु
FormMasculine, Nominative, Singular
जर्जराननाःhaving withered/broken faces
जर्जराननाः:
Karta
TypeAdjective
Rootजर्जरानना
FormFeminine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
Pṛthuvastrā
M
Madhulikā
M
Madhukumbhā
P
Pakṣālikā
M
Matkulikā
J
Jarāyu
J
Jarjarānanā

Educational Q&A

This verse is primarily enumerative rather than didactic: it preserves names within the epic’s narrative record. Such catalogues in the Mahābhārata function to memorialize participants and lineages, underscoring the vast human scope of the war narrative.

Vaiśampāyana continues a list of named women (a catalogue within the Shalya Parva context), presenting successive proper names as part of a broader enumeration in the surrounding passage.